Γραφικό

Μνημοσύνη
Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας

Μνημοσύνης δ᾽ ἐξαῦτις ἐράσσατο καλλικόμοιο,
ἐξ ἧς οἱ Μοῦσαι χρυσάμπυκες ἐξεγένοντο
ἐννέα, τῇσιν ἅδον θαλίαι καὶ τέρψις ἀοιδῆς. Ησίοδος, Θεογονία 915-7

ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΣ ΡΟΔΙΟΣ

Ἀργοναυτικά (1.1310-1.1362)


1310τοῖσιν δὲ Γλαῦκος βρυχίης ἁλὸς ἐξεφαάνθη,
Νηρῆος θείοιο πολυφράδμων ὑποφήτης·
ὕψι δὲ λαχνῆέν τε κάρη καὶ στήθε᾽ ἀείρας
νειόθεν ἐκ λαγόνων στιβαρῇ ἐπορέξατο χειρί
νηίου ὁλκαίοιο, καὶ ἴαχεν ἐσσυμένοισιν·
1315«τίπτε παρὲκ μεγάλοιο Διὸς μενεαίνετε βουλήν
Αἰήτεω πτολίεθρον ἄγειν θρασὺν Ἡρακλῆα;
Ἄργει οἱ μοῖρ᾽ ἐστὶν ἀτασθάλῳ Εὐρυσθῆι
ἐκπλῆσαι μογέοντα δυώδεκα πάντας ἀέθλους,
ναίειν δ᾽ ἀθανάτοισι συνέστιον, εἴ κ᾽ ἔτι παύρους
1320ἐξανύσῃ· τῶ μή τι ποθὴ κείνοιο πελέσθω.
αὔτως δ᾽ αὖ Πολύφημον ἐπὶ προχοῇσι Κίοιο
πέπρωται Μυσοῖσι περικλεὲς ἄστυ καμόντα
μοῖραν ἀναπλήσειν Χαλύβων ἐν ἀπείρονι γαίῃ.
αὐτὰρ Ὕλαν φιλότητι θεὰ ποιήσατο νύμφη
1325ὃν πόσιν, οἷό περ οὕνεκ᾽ ἀποπλαγχθέντες ἔλειφθεν.»
ἦ, καὶ κῦμ᾽ ἀλίαστον ἐφέσσατο νειόθι δύψας·
ἀμφὶ δέ οἱ δίνῃσι κυκώμενον ἄφρεεν ὕδωρ
πορφύρεον, κοίλην δὲ διὲξ ἁλὸς ἔκλυσε νῆα.
γήθησαν δ᾽ ἥρωες· ὃ δ᾽ ἐσσυμένως ἐβεβήκει
1330Αἰακίδης Τελαμὼν ἐς Ἰήσονα, χεῖρα δὲ χειρί
ἄκρην ἀμφιβαλὼν προσπτύξατο, φώνησέν τε·
«Αἰσονίδη, μή μοί τι χολώσεαι, ἀφραδίῃσιν
εἴ τί περ ἀασάμην· περὶ γάρ μ᾽ ἄχος ἷκεν ἐνισπεῖν
μῦθον ὑπερφίαλόν τε καὶ ἄσχετον. ἀλλ᾽ ἀνέμοισιν
1335δώομεν ἀμπλακίην, ὡς καὶ πάρος εὐμενέοντες.»
τὸν δ᾽ αὖτ᾽ Αἴσονος υἱὸς ἐπιφραδέως προσέειπεν·
«ὦ πέπον, ἦ μάλα δή με κακῷ ἐκυδάσσαο μύθῳ,
φὰς ἐνὶ τοῖσιν ἅπασιν ἐνηέος ἀνδρὸς ἀλείτην
ἔμμεναι. ἀλλ᾽ οὐ θήν τοι ἀδευκέα μῆνιν ἀέξω,
1340πρίν περ ἀνιηθείς· ἐπεὶ οὐ περὶ πώεσι μήλων,
οὐδὲ περὶ κτεάτεσσι χαλεψάμενος μενέηνας,
ἀλλ᾽ ἑτάρου περὶ φωτός. ἔολπα δέ τοι σὲ καὶ ἄλλῳ
ἀμφ᾽ ἐμεῦ, εἰ τοιόνδε πέλοι ποτέ, δηρίσασθαι.»
ἦ ῥα, καὶ ἀρθμηθέντες, ὅπῃ πάρος, ἑδριόωντο.
1345τὼ δὲ Διὸς βουλῇσιν, ὃ μὲν Μυσοῖσι βαλέσθαι
μέλλεν ἐπώνυμον ἄστυ πολισσάμενος ποταμοῖο
Εἰλατίδης Πολύφημος, ὃ δ᾽ Εὐρυσθῆος ἀέθλους
αὖτις ἰὼν πονέεσθαι. ἐπηπείλησε δὲ γαῖαν
Μυσίδ᾽ ἀναστήσειν αὐτοσχεδόν, ὁππότε μή οἱ
1350ἢ ζωοῦ εὕροιεν Ὕλα μόρον, ἠὲ θανόντος.
τοῖο δὲ ῥύσι᾽ ὄπασσαν ἀποκρίναντες ἀρίστους
υἱέας ἐκ δήμοιο, καὶ ὅρκια ποιήσαντο,
μήποτε μαστεύοντες ἀπολλήξειν καμάτοιο.
τούνεκεν εἰσέτι νῦν περ Ὕλαν ἐρέουσι Κιανοί,
1355κοῦρον Θειοδάμαντος, ἐυκτιμένης τε μέλονται
Τρηχῖνος. δὴ γάρ ῥα κατ᾽ αὐτόθι νάσσατο παῖδας,
οὕς οἱ ῥύσια κεῖθεν ἐπιπροέηκαν ἄγεσθαι.
νηῦν δὲ πανημερίην ἄνεμος φέρε νυκτί τε πάσῃ
λάβρος ἐπιπνείων· ἀτὰρ οὐδ᾽ ἐπὶ τυτθὸν ἄητο
1360ἠοῦς τελλομένης. οἳ δὲ χθονὸς εἰσανέχουσαν
ἀκτὴν ἐκ κόλποιο μάλ᾽ εὐρεῖαν ἐσιδέσθαι
φρασσάμενοι, κώπῃσιν ἅμ᾽ ἠελίῳ ἐπέκελσαν.


Ο θαλάσσιος θεός Γλαύκος συμφιλιώνει τους Αργοναύτας.

1310 Κι ο Γλαύκος απ᾽ της θάλασσας τα βάθη εφανερώθη
εξηγητής πολύγνωρος του θεϊκού Νηρέα.
Το μαλλιαρό κεφάλι του σήκωσε και τα στήθια,
ως τα λαγγόνια απ᾽ τα βαθιά και με το δυνατό του
το χέρι απ᾽ τα βρεχάμενα του καραβιού των πιάστη
και βροντοφώνησε σ᾽ αυτούς, πού ητανε ταραγμένοι.
1315 «Γιατί ζητάτε αντίθετα στη θέληση του Δία
να φέρετε τον Ηρακλή στην πόλη του Αιήτη;
Στ᾽ Άργος του γράφει η μοίρα του στον άδικο Ευρυσθέα,
δώδεκα κατορθώματα με κόπους να τελειώσει,
και των θεών συντράπεζος να γίνει αν λίγ᾽ ακόμα
1320 τελειώσει· και γι᾽ αυτό και σεις μην τον αναζητάτε.
Το ίδιο κι ο Πολύφημος, στις εκβολές του Κίου
του γράφει πόλη ξακουστή για τους Μυσούς να κάμει
και στων Χαλύβων την πλατιά τη χώρα να πεθάνει.
Κι απ᾽ έρωτα μια θεϊκιά Νεράιδα άντρα της πήρε
1325 τον Ύλα, και γι᾽ αυτόν αυτοί πλανήθηκαν και μείναν.»
Έτσ᾽ είπε· και στ᾽ ασίγαστο κύμα βυθίστη κάτω·
και γύρω του ταράχτηκε το κύμα τ᾽ αφρισμένο
και το καράβι η θάλασσα έβρεξε η φουσκωμένη.
Εχάρηκαν οι ήρωες· και βιαστικός επήγε
1330 ο Αιακίδης Τελαμών στον Ιάσονα και βάζει
το χέρι μες στο χέρι του κι αγκαλιαστός τού λέει.
«Μη μου χολιάς, Ιάσονα, για την ανοησία,
αν τίποτε σε πείραξα· γιατί μεγάλη λύπη
μου ᾽ρθε να πω περήφανο κι ακράτητο ένα λόγο.
1335 Μα ανέμοι ας πάρουν το κακό κι ας μείνουμ᾽ ως πριν φίλοι.»
Και πάλι ο γιος του Αίσονα αμέσως τ᾽ απαντάει.
«Καλέ μου, αλήθεια με άσκημα μου μίλησες συ λόγια,
λέγοντας σ᾽ όλους αυτούς δω πως γέλασα καλό άντρα·
μα εγώ σε σέ πολύν καιρό δε θα κρατήσω κάκια,
1340 αν και με πίκρανες πιο πριν· γιατί όχι για κοπάδια
προβάτων ή άλλα χτήματα μίλησες θυμωμένος,
μα γι᾽ άντρα σύντροφο· θαρρώ πως συ και μ᾽ άλλον άντρα
για μένα θενα μάλωνες, αν τέτοιο μού γινόταν.»
Έτσ᾽ είπε και στις θέσεις των καθίσαν φιλιωμένοι.
1345 Κι από του Δία θέληση μέλλαν εκείνοι οι δυο τους,
ο Ελατίδης στους Μυσούς Πολύφημος μια πόλη
να χτίσει συνονόματη του ποταμού του Κίου,
κι ο Ηρακλής γυρίζοντας πάλι με του Ευρυσθέα
τους άθλους να κουράζεται· κι απείλησε τη χώρα
να αναστατώσει των Μυσών ολότελα, αν δεν βρίσκαν
1350 του Ύλα την τύχη, ζωντανού είτε και πεθαμένου.
Κι ενέχυρα δώσαν γι᾽ αυτόν νέους από τους πρώτους
της χώρας σαν εδιάλεξαν, και μ᾽ όρκους ορκιστήκαν
ποτέ τους να μην πάψουνε να τον αναζητάνε.
Γι᾽ αυτό και τώρα τραγουδούν οι Κιανοί τον Ύλα
1355 το γιο του Θεοδάμαντα, και πάντα τους φροντίζουν
και για την ομορφόχτιστη Τραχίνα. Γιατί πήγε
σ᾽ αυτήνε και κατάστησε εκείνος τα παιδιά των,
που ενέχυρα του δώσανε μαζί του να τα πάρει.
Κι ολημερίς κι ολονυχτίς ο άνεμος το πλοίο
γερά φυσώντας έσπρωχνε· μα δεν εφύσα διόλου
1360 όταν εχάραζε η αυγή· κι αυτοί της γης μιαν άκρη,
σαν είδαν που ᾽βγαινε μπροστά, πολύ πλατιά, απ᾽ τον κόρφο
κουπί τραβώντας άραξαν στο βγάλσιμο του ήλιου.