Γραφικό

Μνημοσύνη
Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας

Μνημοσύνης δ᾽ ἐξαῦτις ἐράσσατο καλλικόμοιο,
ἐξ ἧς οἱ Μοῦσαι χρυσάμπυκες ἐξεγένοντο
ἐννέα, τῇσιν ἅδον θαλίαι καὶ τέρψις ἀοιδῆς. Ησίοδος, Θεογονία 915-7

ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΣ ΡΟΔΙΟΣ

Ἀργοναυτικά (3.1225-3.1274)


1225καὶ τότ᾽ ἄρ᾽ Αἰήτης περὶ μὲν στήθεσσιν ἕεστο
θώρηκα στάδιον, τόν οἱ πόρεν ἐξεναρίξας
σφωιτέραις Φλεγραῖον Ἄρης ὑπὸ χερσὶ Μίμαντα·
χρυσείην δ᾽ ἐπὶ κρατὶ κόρυν θέτο τετραφάληρον,
λαμπομένην οἷόν τε περίτροχον ἔπλετο φέγγος
1230ἠελίου, ὅτε πρῶτον ἀνέρχεται Ὠκεανοῖο.
ἂν δὲ πολύρρινον νώμα σάκος, ἂν δὲ καὶ ἔγχος
δεινόν, ἀμαιμάκετον· τὸ μὲν οὔ κέ τις ἄλλος ὑπέστη
ἀνδρῶν ἡρώων, ὅτε κάλλιπον Ἡρακλῆα
τῆλε παρέξ, ὅ κεν οἶος ἐναντίβιον πολέμιξεν.
1235τῷ δὲ καὶ ὠκυπόδων ἵππων εὐπηγέα δίφρον
ἔσχε πέλας Φαέθων ἐπιβήμεναι· ἂν δὲ καὶ αὐτός
βήσατο, ῥυτῆρας δὲ χεροῖν ἔχεν. ἐκ δὲ πόληος
ἤλασεν εὐρεῖαν κατ᾽ ἀμαξιτόν, ὥς κεν ἀέθλῳ
παρσταίη· σὺν δέ σφιν ἀπείριτος ἔσσυτο λαός.
1240οἷος δ᾽ Ἴσθμιον εἶσι Ποσειδάων ἐς ἀγῶνα
ἅρμασιν ἐμβεβαώς, ἢ Ταίναρον, ἢ ὅγε Λέρνης
ὕδωρ, ἠὲ κατ᾽ ἄλσος Ὑαντίου Ὀγχηστοῖο,
καί τε Καλαύρειαν μετὰ δῆθ᾽ ἅμα νίσσεται ἵπποις,
Πέτρην θ᾽ Αἱμονίην, ἢ δενδρήεντα Γεραιστόν·
1245τοῖος ἄρ᾽ Αἰήτης Κόλχων ἀγὸς ᾖεν ἰδέσθαι.
τόφρα δὲ Μηδείης ὑποθημοσύνῃσιν Ἰήσων
φάρμακα μυδήνας ἠμὲν σάκος ἀμφεπάλυνεν
ἠδὲ δόρυ βριαρόν, περὶ δὲ ξίφος· ἀμφὶ δ᾽ ἑταῖροι
πείρησαν τευχέων βεβιημένοι, οὐδ᾽ ἐδύναντο
1250κεῖνο δόρυ γνάμψαι τυτθόν γέ περ, ἀλλὰ μάλ᾽ αὔτως
ἀαγὲς κρατερῇσιν ἐνεσκλήκει παλάμῃσιν.
αὐτὰρ ὃ τοῖς ἄμοτον κοτέων Ἀφαρήιος Ἴδας
κόψε παρ᾽ οὐρίαχον μεγάλῳ ξίφει· ἆλτο δ᾽ ἀκωκή
ῥαιστὴρ ἄκμονος ὥστε, παλιντυπές· οἳ δ᾽ ὁμάδησαν
1255γηθόσυνοι ἥρωες ἐπ᾽ ἐλπωρῇσιν ἀέθλου.
καὶ δ᾽ αὐτὸς μετέπειτα παλύνετο· δῦ δέ μιν ἀλκή
σμερδαλέη ἄφατός τε καὶ ἄτρομος· αἱ δ᾽ ἑκάτερθεν
χεῖρες ἐπερρώσαντο περὶ σθένεϊ σφριγόωσαι.
ὡς δ᾽ ὅτ᾽ ἀρήιος ἵππος ἐελδόμενος πολέμοιο
1260σκαρθμῷ ἐπιχρεμέθων κρούει πέδον, αὐτὰρ ὕπερθεν
κυδιόων ὀρθοῖσιν ἐπ᾽ οὔασιν αὐχέν᾽ ἀείρει·
τοῖος ἄρ᾽ Αἰσονίδης ἐπαγαίετο κάρτεϊ γυίων.
πολλὰ δ᾽ ἄρ᾽ ἔνθα καὶ ἔνθα μετάρσιον ἴχνος ἔπαλλεν,
ἀσπίδα χαλκείην μελίην τ᾽ ἐν χερσὶ τινάσσων.
1265φαίης κεν ζοφεροῖο κατ᾽ αἰθέρος ἀίσσουσαν
χειμερίην στεροπὴν θαμινὸν μεταπαιφάσσεσθαι
ἐκ νεφέων, ὅτ᾽ ἔπειτα μελάντατον ὄμβρον ἄγωνται.
καὶ τότ᾽ ἔπειτ᾽ οὐ δηρὸν ἔτι σχήσεσθαι ἀέθλων
μέλλον· ἀτὰρ κληῖσιν ἐπισχερὼ ἱδρυθέντες
1270ῥίμφα μάλ᾽ ἐς πεδίον τὸ Ἀρήιον ἠπείγοντο.
τόσσον δὲ προτέρω πέλεν ἄστεος ἀντιπέρηθεν,
ὅσσον τ᾽ ἐκ βαλβῖδος ἐπήβολος ἅρματι νύσσα
γίγνεται, ὁππότ᾽ ἄεθλα καταφθιμένοιο ἄνακτος
κηδεμόνες πεζοῖσι καὶ ἱππήεσσι τίθενται.


1225 Και τότε θώρακα στεριόν εφόρεσε ο Αιήτης
γύρωθ᾽ από τα στήθια του, που του τον είχε δώσει
ο Άρης, σαν εσκότωσε το Μίμαντα στη Φλέγρα.
Κράνος χρυσό στην κεφαλή τετράλοφο φοράει,
που ᾽λαμπεν όσο ειναι το φως το κυκλικό του ήλιου,
1230 όταν απ᾽ τον Ωκεανό κάτω πρωτανατέλλει.
Κι ασπίδα πολυδέρματη πήρε, κι ένα κοντάρι
ανίκητο και φοβερό· ήρωας άντρας άλλος
κανείς δε στέκοταν μπροστά σ᾽ εκείνον, σαν αφήσαν
τον Ηρακλή, που μοναχά μαζί του ειχε μαλώσει.
1235 Και με γοργόποδ᾽ άλογα καλόφιαστο ένα αμάξι
κράτα ο Φαέθοντας σιμά, ν᾽ ανέβει· και κατόπι
κι αυτός ανέβη παίρνοντας στα χέρια του τα ηνία.
Έξω απ᾽ την πόλη ετράβηξε στον πλατύ δρόμο απάνω
στ᾽ αγώνισμα για να βρεθεί· κι ακλούθα πολύς κόσμος.
1240 Κι ως στους αγώνες του Ισθμού πηγαίνει ο Ποσειδώνας
ανεβασμένος στ᾽ άρμα του, στο Ταίναρο ή στης Λέρνης
τη λίμνη, ή στου Υάντειου του Ογχηστού το δάσος
κι έπειτα στην Καλαύρεια με τ᾽ άλογά του τρέχει,
ή στον δεντρώδη Γεραιστό, ή στον Αιμόνιο βράχο·
1245 έτσι ο Αιήτης φαίνοταν ο βασιλιάς των Κόλχων.
Κι ωστόσο με της Μήδειας τις συμβουλές ο Ιάσων
τα βότανα μουσκεύοντας άλειψε την ασπίδα,
το δόρυ του το δυνατό, το ξίφος· γύρω οι φίλοι
δοκίμασαν με δύναμη τα όπλα, μα δεν μπορέσαν
1250 ούτε λίγο το δόρυ αυτό να κάμψουνε· μόν᾽ έτσι
άσπαστο μες στις δυνατές παλάμες των εμπήχτη.
Και θυμωμένος μετ᾽ αυτούς ο Ίδας τ᾽ Αφαρέα
με το μεγάλο του σπαθί το χτύπησε στην άκρη
και πίσω η κόψη πήδησε σαν το σφυρί στ᾽ αμόνι.
1255 Κι οι ήρωες χαρούμενοι αλάλαξαν κι ελπίζαν.
Κι έπειτ᾽ αλείφτηκε κι αυτός· και δύναμη του μπήκε
ανείπωτη και φοβερή κι άτρομη, και τα χέρια
τα δυο του δυναμώσανε με δύναμη γεμάτα.
Κι ως άλογο πολεμικό πόλεμο επιθυμώντας
1260 πηδά, και χρεμετίζοντας χτυπά τη γη, κι απάνω
περήφανο, μ᾽ ορθά τ᾽ αυτιά τον τράχηλο σηκώνει,
έτσι εχαιρόταν στου κορμιού τη δύναμη ο Ιάσων.
Κι απάνω κάτω τρέχοντας τα πόδια του εκουνούσε,
το δόρυ μες στα χέρια του και τη χαλκήν ασπίδα
1265 τινάζοντας· που θα ᾽λεγες στον σκοτεινόν αιθέρα
πως χειμωνιάτικη αστραπή συχνά πετώντας λάμπει
από τα νέφη, όταν βροχή μαζί τους φέρνουν μαύρη.
Και τότε δεν εμέλλανε καιρόν απ᾽ τον αγώνα
ν᾽ αργήσουν και με τη σειρά καθίσαν στα σκαμνιά τους
1270 και φέρναν την Αργώ γοργά μες στ᾽ Άρη την πεδιάδα.
Και τόσο αντίπερα μακριά από την πόλην ήταν
όσο κι η νύσσα στ᾽ άρματα μακριά ειναι απ᾽ τη βαλβίδα,
όταν αγώνες για νεκρόν ορίζουν βασιλέα
οι συγγενείς του σε πεζούς αγωνιστές κι εφίππους.