Γραφικό

Μνημοσύνη
Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας

Μνημοσύνης δ᾽ ἐξαῦτις ἐράσσατο καλλικόμοιο,
ἐξ ἧς οἱ Μοῦσαι χρυσάμπυκες ἐξεγένοντο
ἐννέα, τῇσιν ἅδον θαλίαι καὶ τέρψις ἀοιδῆς. Ησίοδος, Θεογονία 915-7

ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΣ ΡΟΔΙΟΣ

Ἀργοναυτικά (3.111-3.166)


ἦ ῥα, καὶ ἔλλιπε θῶκον· ἐφωμάρτησε δ᾽ Ἀθήνη·
ἐκ δ᾽ ἴσαν ἄμφω ταίγε παλίσσυτοι. ἣ δὲ καὶ αὐτή
βῆ ῥ᾽ ἴμεν Οὐλύμποιο κατὰ πτύχας, εἴ μιν ἐφεύροι.
εὗρε δὲ τόνγ᾽ ἀπάνευθε Διὸς θαλερῇ ἐν ἀλωῇ,
115οὐκ οἶον, μετὰ καὶ Γανυμήδεα, τόν ῥά ποτε Ζεύς
οὐρανῷ ἐγκατένασσεν ἐφέστιον ἀθανάτοισιν,
κάλλεος ἱμερθείς. ἀμφ᾽ ἀστραγάλοισι δὲ τώγε
χρυσείοις, ἅτε κοῦροι ὁμήθεες, ἑψιόωντο.
καί ῥ᾽ ὃ μὲν ἤδη πάμπαν ἐνίπλεον ᾧ ὑπὸ μαζῷ
120μάργος Ἔρως λαιῆς ὑποΐσχανε χειρὸς ἀγοστόν,
ὀρθὸς ἐφεστηώς· γλυκερὸν δέ οἱ ἀμφὶ παρειάς
χροιῇ θάλλεν ἔρευθος. ὃ δ᾽ ἐγγύθεν ὀκλαδὸν ἧστο
σῖγα κατηφιόων· δοιὼ δ᾽ ἔχεν, ἄλλον ἔτ᾽ αὔτως
ἄλλῳ ἐπιπροϊείς· κεχόλωτο δὲ καγχαλόωντι.
125καὶ μὴν τούσγε παρᾶσσον ἐπὶ προτέροισιν ὀλέσσας
βῆ κενεαῖς σὺν χερσὶν ἀμήχανος, οὐδ᾽ ἐνόησεν
Κύπριν ἐπιπλομένην. ἣ δ᾽ ἀντίη ἵστατο παιδός,
καί μιν ἄφαρ γναθμοῖο κατασχομένη προσέειπεν·
«τίπτ᾽ ἐπιμειδιάᾳς, ἄφατον κακόν; ἦέ μιν αὔτως
130ἤπαφες, οὐδὲ δίκῃ περιέπλεο νῆιν ἐόντα;
εἰ δ᾽ ἄγε μοι πρόφρων τέλεσον χρέος, ὅττι κεν εἴπω·
καί κέν τοι ὀπάσαιμι Διὸς περικαλλὲς ἄθυρμα
κεῖνο, τό οἱ ποίησε φίλη τροφὸς Ἀδρήστεια
ἄντρῳ ἐν Ἰδαίῳ ἔτι νήπια κουρίζοντι,
135σφαῖραν ἐυτρόχαλον, τῆς οὐ σύγε μείλιον ἄλλο
χειρῶν Ἡφαίστοιο κατακτεατίσσῃ ἄρειον.
χρύσεα μέν οἱ κύκλα τετεύχαται· ἀμφὶ δ᾽ ἑκάστῳ
διπλόαι ἁψῖδες περιηγέες εἱλίσσονται·
κρυπταὶ δὲ ῥαφαί εἰσιν· ἕλιξ δ᾽ ἐπιδέδρομε πάσαις
140κυανέη· ἀτὰρ εἴ μιν ἑαῖς ἐνὶ χερσὶ βάλοιο,
ἀστὴρ ὥς, φλεγέθοντα δι᾽ ἠέρος ὁλκὸν ἵησιν.
τήν τοι ἐγὼν ὀπάσω· σὺ δὲ παρθένον Αἰήταο
θέλξον ὀιστεύσας ἐπ᾽ Ἰήσονι· μηδέ τις ἔστω
ἀμβολίη· δὴ γάρ κεν ἀφαυροτέρη χάρις εἴη.»
145ὣς φάτο· τῷ δ᾽ ἀσπαστὸν ἔπος γένετ᾽ εἰσαΐοντι.
μείλια δ᾽ ἔκβαλε πάντα, καὶ ἀμφοτέρῃσι χιτῶνος
νωλεμὲς ἔνθα καὶ ἔνθα θεᾶς ἔχεν ἀμφιμεμαρπώς.
λίσσετο δ᾽ αἶψα πορεῖν αὐτοσχεδόν· ἣ δ᾽ ἀγανοῖσιν
ἀντομένη μύθοισιν, ἐπειρύσσασα παρειάς,
150κύσσε ποτισχομένη, καὶ ἀμείβετο μειδιόωσα·
«ἴστω νῦν τόδε σεῖο φίλον κάρη ἠδ᾽ ἐμὸν αὐτῆς,
ἦ μέν τοι δῶρόν γε παρέξομαι, οὐδ᾽ ἀπατήσω,
εἴ κεν ἐνισκίμψῃς κούρῃ βέλος Αἰήταο.»
φῆ· ὃ δ᾽ ἄρ᾽ ἀστραγάλους συναμήσατο, κὰδ δὲ φαεινῷ
155μητρὸς ἑῆς εὖ πάντας ἀριθμήσας βάλε κόλπῳ.
αὐτίκα δ᾽ ἰοδόκην χρυσέῃ περικάτθετο μίτρῃ
πρέμνῳ κεκλιμένην· ἀνὰ δ᾽ ἀγκύλον εἵλετο τόξον.
βῆ δὲ διὲκ μεγάροιο Διὸς πάγκαρπον ἀλωήν.
αὐτὰρ ἔπειτα πύλας ἐξήλυθεν Οὐλύμποιο
160αἰθερίας· ἔνθεν δὲ καταιβάτις ἐστὶ κέλευθος
οὐρανίη· δοιὼ δὲ πόλοι ἀνέχουσι κάρηνα
οὐρέων ἠλιβάτων, κορυφαὶ χθονός, ᾗχί τ᾽ ἀερθείς
ἠέλιος πρώτῃσιν ἐρείδεται ἀκτίνεσσιν.
νειόθι δ᾽ ἄλλοτε γαῖα φερέσβιος ἄστεά τ᾽ ἀνδρῶν
165φαίνετο καὶ ποταμῶν ἱεροὶ ῥόοι, ἄλλοτε δ᾽ αὖτε
ἄκριες, ἀμφὶ δὲ πόντος ἀν᾽ αἰθέρα πολλὸν ἰόντι.


Η Αφροδίτη πείθει τον Έρωτα να τοξεύσει την Μήδειαν.

Έτσ᾽ είπε και σηκώθηκε κι η Αθηνά ακολούθα·
και βγήκαν όξω οι δυο μαζί για να γυρίσουν πίσω.
Μα κι η Αφροδίτη στου Όλυμπου τα πλάγια πήγε, μήπως
τον έβρει, και πέρα μακριά τον βρήκε από τον Δία
115 σε κήπο μέσα φουντωτό· μαζί κι ο Γανυμήδης,
που κάποτε στον ουρανόν ανέβασεν ο Δίας
με τους θεούς συγκάτοικο, τα κάλλη του ποθώντας.
Μ᾽ ολόχρυσους αστραγάλους εκείνοι οι δυο τους παίζαν
σαν συνομήλικα παιδιά. Κι ο Έρωτας γεμάτη
120 τ᾽ αριστερού του του χεριού την απαλάμη, κάτω
απ᾽ το βυζί του κράταγε ορθός καθώς στεκόταν·
κι ολόγλυκη στα μάγουλα τ᾽ άνθιζε κοκκινάδα.
Και σταυροπόδι ο άλλος κοντά καθόταν μουτρωμένος,
αμίλητος· κι ακόμα δυο εκράταγε αστραγάλους
έν᾽ απ᾽ τον άλλον έπειτα ρίχνοντας· κι είχε ανάψει
125 που ο άλλος γέλαγε· κι ευτύς σαν έχασε κι εκείνους
μ᾽ άδεια τα χέρια του έφυγε μ᾽ απελπισιά μεγάλη.
Κι ο Έρωτας δεν ένιωσε την Κύπρη πού ειχε φτάσει·
κι εκείνη στάθηκε αντικρύ απ᾽ το παιδί της κι είπε
σ᾽ εκείνο, ευτύς σαν του ᾽πιασε το τρυφερό σαγόνι.
«Ανείπωτο κακό, γιατί γελάς; γιά μήπως τάχα
130 τον γέλασες, κι ανήξερο τον κέρδισες με δόλο;
Έλα λοιπόν, και πρόθυμος κάνε μου ό,τι θα σού ειπω.
κι εγώ του Δία πεντάμορφο παιγνίδι θα σου δώσω,
αυτό, που η αγαπητή τροφός του ᾽κανεν η Αδράστεια
μέσα στης Ίδης τη σπηλιά μωρό παιδί σαν ήταν,
135 σφαίραν ομορφοστρόγγυλην, που συ δα άλλο πιο ωραίο
δώρο απ᾽ τα χέρια του Ήφαιστου ποτέ δε θ᾽ αποχτήσεις.
Γιατ᾽ είν᾽ οι κύκλοι της χρυσοί· και γύρω απ᾽ τον καθένα
διπλές αψίδες στρογγυλές τυλίγονται τριγύρω·
και δεν φαινόνται κι οι ραφές· κι έλικας τριγυρίζει
140 όλος γλαυκός· στα χέρια σου αν βάλεις συ τη σφαίρα
σαν άστρο, αυλάκι φλογερό, θα ρίχνει στον αγέρα.
Αυτήν θα σου χαρίσω εγώ· και συ να μου μαγέψεις
την κόρη για τον Ιάσονα σαϊτεύοντας του Αιήτη
χωρίς καμιάν αναβολή· θα μίκραινε κι η χάρη.»
145 Έτσ᾽ είπε κι άρεσε σ᾽ αυτόν, σαν άκουσεν, ο λόγος.
Κι όλα τα δώρα του έβγαλε και με τα δυο του χέρια
πιάνοντας το χιτώνα της στέρια δώθε και κείθε
παρακαλούσε στη στιγμήν ευτύς να του την δώσει·
κι αυτή με λόγια μαλακά τα μάγουλα κρατώντας,
150 χαϊδεύοντας τον φίλησε και γελαστή απαντάει.
«Σ᾽ αυτό το αγαπημένο μου γλυκό σου κεφαλάκι
και στο δικό μου ορκίζομαι πως δε θα σε γελάσω,
αν απολύσεις σαϊτιά στην κόρη του Αιήτη.»
Είπε· και τους αστραγάλους όλους μαζεύει εκείνος
155 και σαν τους μέτρησε καλά τους έβαλε στον κόρφο
τ᾽ ολόλαμπρο της μάνας του κι αμέσως τη φαρέτρα,
που στον κορμόν ενός δεντρού την είχε ακουμπισμένη
την πέρασε στη ζώνη του και πήρε το καμπύλο
το τόξο του στα χέρια του και βγήκε από του Δία
το μέγαρο στο πάγκαρπο περβόλι του· κατόπι
έξω από τις ουράνιες πύλες του Ολύμπου εβγήκε,
160 κει πού ειναι κατηφορικός απ᾽ τα ουράνια δρόμος·
και δυο κορφές σηκώνουνε ψηλά την κεφαλή των
βουνών απόγκρεμνων, της γης κορφές· που μόλις έβγει
πάνω σ᾽ αυτές τις πρώτες του αχτίνες ρίχνει ο ήλιος·
κι άλλοτε κάτω εφαίνοταν η γη η τροφοδότρα
165 κι ανθρώπων πόλεις κι ιερά ρέματα ποταμιώνε
κι άλλοτε πάλι κορυφές και θάλασσα τριγύρω,
ως έπαιρνε δρόμο πολύ πετώντας στον αγέρα.