Γραφικό

Μνημοσύνη
Ψηφιακή Βιβλιοθήκη της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας

Μνημοσύνης δ᾽ ἐξαῦτις ἐράσσατο καλλικόμοιο,
ἐξ ἧς οἱ Μοῦσαι χρυσάμπυκες ἐξεγένοντο
ἐννέα, τῇσιν ἅδον θαλίαι καὶ τέρψις ἀοιδῆς. Ησίοδος, Θεογονία 915-7

ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΣ ΡΟΔΙΟΣ

Ἀργοναυτικά (3.1163-3.1224)


Αἰσονίδης δ᾽ ὅτε δὴ ἑτάροις ἐξαῦτις ἔμικτο
ἐν χώρῃ, ὅθι τούσγε καταπρολιπὼν ἐλιάσθη,
1165ὦρτ᾽ ἰέναι σὺν τοῖσι, πιφαυσκόμενος τὰ ἕκαστα,
ἡρώων ἐς ὅμιλον· ὁμοῦ δ᾽ ἐπὶ νῆα πέλασσαν.
οἳ δέ μιν ἀμφαγάπαζον, ὅπως ἴδον, ἔκ τ᾽ ἐρέοντο.
αὐτὰρ ὃ τοῖς πάντεσσι μετέννεπε δήνεα κούρης,
δεῖξέ τε φάρμακον αἰνόν· ὃ δ᾽ οἰόθεν οἶος ἑταίρων
1170Ἴδας ἧστ᾽ ἀπάνευθε δακὼν χόλον· οἱ δὲ δὴ ἄλλοι
γηθόσυνοι τῆμος μέν, ἐπεὶ κνέφας ἔργαθε νυκτός,
εὔκηλοι μέλλοντο περὶ σφίσιν. αὐτὰρ ἅμ᾽ ἠοῖ
πέμπον ἐς Αἰήτην ἰέναι σπόρον αἰτήσοντας
ἄνδρε δύω, πρὸ μὲν αὐτὸν ἀρηίφιλον Τελαμῶνα,
1175σὺν δὲ καὶ Αἰθαλίδην, υἷα κλυτὸν Ἑρμείαο.
βὰν δ᾽ ἴμεν, οὐδ᾽ ἁλίωσαν ὁδόν· πόρε δέ σφιν ἰοῦσιν
κρείων Αἰήτης χαλεποὺς ἐς ἄεθλον ὀδόντας
Ἀονίοιο δράκοντος, ὃν Ὠγυγίῃ ἐνὶ Θήβῃ
Κάδμος, ὅτ᾽ Εὐρώπην διζήμενος εἰσαφίκανεν,
1180πέφνεν Ἀρητιάδι κρήνῃ ἐπίουρον ἐόντα·
ἔνθα καὶ ἐννάσθη πομπῇ βοός, ἥν οἱ Ἀπόλλων
ὤπασε μαντοσύνῃσι προηγήτειραν ὁδοῖο.
τοὺς δὲ θεὰ Τριτωνὶς ὑπὲκ γενύων ἐλάσασα
Αἰήτῃ πόρε δῶρον ὁμῶς αὐτῷ τε φονῆι.
1185καί ῥ᾽ ὃ μὲν Ἀονίοισιν ἐνισπείρας πεδίοισιν
Κάδμος Ἀγηνορίδης γαιηγενῆ εἵσατο λαόν,
Ἄρεος ἀμώοντος ὅσοι ὑπὸ δουρὶ λίποντο·
τοὺς δὲ τότ᾽ Αἰήτης ἔπορεν μετὰ νῆα φέρεσθαι
προφρονέως, ἐπεὶ οὔ μιν ὀίσσατο πείρατ᾽ ἀέθλου
1190ἐξανύσειν, εἰ καί περ ἐπὶ ζυγὰ βουσὶ βάλοιτο.
Ἠέλιος μὲν ἄπωθεν ἐρεμνὴν δύετο γαῖαν
ἑσπέριος, νεάτας ὑπὲρ ἄκριας Αἰθιοπήων·
Νὺξ δ᾽ ἵπποισιν ἔβαλλεν ἔπι ζυγά· τοὶ δὲ χαμεύνας
ἔντυον ἥρωες παρὰ πείσμασιν. αὐτὰρ Ἰήσων
1195αὐτίκ᾽ ἐπεί ῥ᾽ Ἑλίκης εὐφεγγέος ἀστέρες Ἄρκτου
ἔκλιθεν, οὐρανόθεν δὲ πανεύκηλος γένετ᾽ αἰθήρ,
βῆ ῥ᾽ ἐς ἐρημαίην, κλωπήιος ἠύτε τις φώρ,
σὺν πᾶσι χρήεσσι· πρὸ γάρ τ᾽ ἀλέγυνεν ἕκαστα
ἠμάτιος· θῆλυν μὲν ὄιν γάλα τ᾽ ἔκτοθι ποίμνης
1200Ἄργος ἰὼν ἤνεικε· τὰ δ᾽ ἐξ αὐτῆς ἕλε νηός.
ἀλλ᾽ ὅτε δὴ ἴδε χῶρον, ὅτις πάτου ἔκτοθεν ἦεν
ἀνθρώπων, καθαρῇσιν ὑπεύδιος εἱαμενῇσιν,
ἔνθ᾽ ἤτοι πάμπρωτα λοέσσατο μὲν ποταμοῖο
εὐαγέως θείοιο τέρεν δέμας· ἀμφὶ δὲ φᾶρος
1205ἕσσατο κυάνεον, τό ῥά οἱ πάρος ἐγγυάλιξεν
Λημνιὰς Ὑψιπύλη, ἀδινῆς μνημήιον εὐνῆς.
πήχυιον δ᾽ ἄρ᾽ ἔπειτα πέδῳ ἔνι βόθρον ὀρύξας
νήησεν σχίζας, ἐπὶ δ᾽ ἀρνειοῦ τάμε λαιμόν,
αὐτόν τ᾽ εὖ καθύπερθε τανύσσατο· δαῖε δὲ φιτρούς
1210πῦρ ὑπένερθεν ἱείς, ἐπὶ δὲ μιγάδας χέε λοιβάς,
Βριμὼ κικλήσκων Ἑκάτην ἐπαρωγὸν ἀέθλων.
καί ῥ᾽ ὃ μὲν ἀγκαλέσας πάλιν ἔστιχεν· ἣ δ᾽ ἀίουσα
κευθμῶν ἐξ ὑπάτων δεινὴ θεὸς ἀντεβόλησεν
ἱροῖς Αἰσονίδαο· πέριξ δέ μιν ἐστεφάνωντο
1215σμερδαλέοι δρυΐνοισι μετὰ πτόρθοισι δράκοντες·
στράπτε δ᾽ ἀπειρέσιον δαΐδων σέλας· ἀμφὶ δὲ τήνγε
ὀξείῃ ὑλακῇ χθόνιοι κύνες ἐφθέγγοντο.
πίσεα δ᾽ ἔτρεμε πάντα κατὰ στίβον· αἳ δ᾽ ὀλόλυξαν
νύμφαι ἑλειονόμοι ποταμίτιδες, αἳ περὶ κείνην
1220Φάσιδος εἱαμενὴν Ἀμαραντίου εἱλίσσονται.
Αἰσονίδην δ᾽ ἤτοι μὲν ἕλεν δέος, ἀλλά μιν οὐδ᾽ ὧς
ἐντροπαλιζόμενον πόδες ἔκφερον, ὄφρ᾽ ἑτάροισιν
μίκτο κιών· ἤδη δὲ φόως νιφόεντος ὕπερθεν
Καυκάσου ἠριγενὴς Ἠὼς βάλεν ἀντέλλουσα.


Ο Ιάσων εκτελεί τας οδηγίας της Μηδείας.

Κι ο Ιάσονας στους σύντροφους σαν έφτασε και πάλι,
εκεί όπου από πρωτύτερα τους είχεν αφησμένους,
1165 εκίνησε να πάει μ᾽ αυτούς, το καθετί εξηγώντας,
στη συντροφιά των ήρωων· μαζί στο πλοίο φτάσαν,
κι αυτοί τους καλοδέχτηκαν, ως είδαν, και ρωτούσαν
κι αυτός σ᾽ όλους τα σχέδια της κόρης εξηγούσε,
το φοβερό το βότανο δείχνοντας. Και μονάχα
1170 μακριά απ᾽ τους άλλους χολιαστός εκάθοταν ο Ίδας.
Κι οι άλλοι όλοι χαρούμενοι κοιτάζαν τις δουλειές των
τότε, γιατί τους μπόδιζε της νύχτας το σκοτάδι·
μα ως φάνη η μέρα στείλανε το σπόρο να ζητήσουν
απ᾽ τον Αιήτην άντρες δυο, τον άγριο Τελαμώνα
1175 και το παιδί το ξακουστό του Ερμή, τον Αιθαλίδη.
Πήγαν και δεν εκάμανε άδικο δρόμο· ο μέγας
Αιήτης έδωσε σ᾽ αυτούς για τ᾽ άθλο σκληρά δόντια
του Αόνιου του δράκοντα, που στην Ωγύγια Θήβα
ο Κάδμος, όταν έφτασε ζητώντας την Ευρώπη,
1180 σκότωσε, πού ηταν γείτονας στην Αρητιάδα βρύση.
Σ᾽ αυτό το μέρος κάθισεν ο Κάδμος μ᾽ οδηγία
της αγελάδας, που ᾽δωσε σ᾽ εκείνον με μαντεία
ο Απόλλωνας το δρόμο του μπροστά του να του δείχνει·
κι η Τριτωνίδα η θεά βγάζοντας απ᾽ το στόμα
του δράκοντα τα δόντια αυτά μισά έδωσε του Αιήτη
δώρο και τ᾽ άλλα τα μισά στον Κάδμο το φονιά του.
1185 Στις πεδιάδες τα ᾽σπειρε της Αονίας ο ένας,
ο Κάδμος γιος τ᾽ Αγήνορα και βγάζει λαόν ντόπιο,
κι ο Άρης με το δόρυ του θέρισε όσους μείναν.
Τ᾽ άλλα ο Αιήτης πρόθυμα στο πλοίο να τα πάρουν
τότε σ᾽ εκείνους τα ᾽δωσε, γιατί δεν το θαρρούσε
1190 πως τέλος θενα φέρνανε στ᾽ αγώνισμά του εκείνο,
ακόμα και αν εβάζανε και στο ζυγό τα βόδια.
Κι ο ήλιος μακριά στη γη τη σκοτεινή βουτιόταν
το βράδυ απ᾽ τις βουνοκορφές των Αιθιόπων πέρα
κι η Νύχτα τ᾽ άλογα έζεβε· κι εκείνοι στρωματσάδες
ετοίμαζαν οι ήρωες κει στα σκοινιά· κι ο Ιάσων
1195 σαν γείραν της κατάφεγγης της Άρκτου Ελίκης τ᾽ άστρα
κι έγινε κατακάθαρος στον ουρανό ο αιθέρας,
ετράβηξε στην ερημιά σαν κάνας κλέφτης άντρας
μ᾽ όλα τα χρειαζούμενα· γιατί τα ετοίμασε όλα
απ᾽ την ημέρα· θηλυκό πρόβατο απ᾽ το κοπάδι
1200 και γάλα ο Άργος έφερε· τ᾽ άλλα απ᾽ το πλοίο επήρε.
Μα όταν σε μέρος έφτασαν, που ανθρώπου δεν πατούσε
πόδι, κι ήταν απάνεμο με καθαρά λιβάδια,
έλουσε τότε πρωταρχής στο θεϊκό ποτάμι
ευλαβικά το τρυφερό δέρμα του· και το φάρος
1205 εφόρεσε το κυανό, που πριν τού ειχ᾽ η Υψιπύλη
της έρμης της αγάπης της ενθύμιο χαρισμένο.
Κατόπι σκάβει μες στη γης, ως μία πήχη λάκκο,
σωριάζει ξύλα και τ᾽ αρνί σφάζει, και κει δα πάνω
καλά το ξάπλωσε, φωτιά βάζοντας από κάτω
1210 και καίει τα ξύλα και λοιβές έχυνε αναμιγμένες,
βοηθό του αγώνα τη Βριμώ καλώντας την Εκάτη.
Και σαν ευχήθηκε έφυγε· κι εκείνη ακούγοντάς τον
απ᾽ τους κρυψώνες τους βαθιούς η άγρια θεά προφταίνει
μες στη θυσία του Ιάσονα· και τηνε στεφανώναν
1215 δράκοντες γύρω τρομεροί και δρύϊνα κλαράκια·
κι άστραφτε φως από δαδιά άπειρο· και τριγύρω
με λυγερά γαβγίσματα της γης οι σκύλοι ουρλιάζαν.
Και τρέμαν κάτω οι λαγκαδιές όλες· κι αναστενάξαν
οι βαλτινές του ποταμού Νύμφες, που στο λιβάδι
1220 του Φάσι του Αμαράντιου τριγύριζαν εκείνο.
Και φόβος τον Ιάσονα έπιασε, μολαταύτα
τα πόδια δεν τον έκαναν πίσω του για να στρέψει,
ώσπου έσμιξε τους σύντροφους· κι από το χιονισμένο
Καύκασο απάνω φως η αυγή βγαίνοντας εχτυπούσε.